Hoe dan? Slikken

Slikken: het lijkt zo simpel. Je doet het immers de hele dag door. Ongemerkt. Maar het is ingewikkelder dan je denkt. Dat merk je als je je verslikt, of die flinke pil niet weg krijgt.

Wat gebeurt er tijdens het slikken?

Slikken is niets minder dan een topprestatie. Een complex proces waarbij tientallen spieren en zenuwen betrokken zijn. Je lippen, wangen, tong, keelholte en slokdarm moeten allemaal op precies het juiste moment doen wat ze moeten doen. De tong duwt de hap of slok naar achteren, het gehemelte sluit de neus holte af, het strottenhoofd gaat omhoog en de luchtpijp wordt afgesloten. Zo kan eten of drinken veilig de maag bereiken.

Verslikken

Soms neemt voedsel de verkeerde afslag en komt er iets in je luchtpijp terecht. Als je je verslikt, schakelt het lichaam razendsnel over op een noodprogramma: hoesten om de luchtpijp vrij te maken en zuurstof veilig te stellen. Het zweet breekt je uit en de tranen springen in je ogen. Verslikken kan dan ook heel angstig voelen. Terwijl het vaak maar kort duurt.

Wat te doen bij verslikken?

Meestal hoef je niets te doen als iemand zich verslikt. Het lichaam lost dit zelf op. Zit er iets klem en kan iemand niet meer hoesten, spreken of ademen? Kom dan in actie:

1. Sla vijf keer krachtig op de rug, tussen de schouderbladen, met de muis van je hand.
2. Helpt dat niet, pas dan buikstoten toe: • Ga achter de persoon staan en omarm diens middel. • Maak een vuist met één hand en plaats die net boven de navel (ruim onder het borstbeen). • Grijp je vuist met de andere hand vast. • Geef krachtige, snelle stoten naar binnen en omhoog. • Herhaal dit totdat het object loskomt of totdat het slachtoffer weer zelf kan ademen of hoesten.

Moeite met pillen slikken

Drie alternatieven:

1. Drinken: liever een drankje drinken dan een pil slikken? Bij sommige medicijnen kan dat. Supplementen zijn soms ook verkrijgbaar als een poeder of bruistablet die je oplost in water. Nadeel: een eventuele vieze smaak proef je zo beter.
2. Sabbelen: een smelttablet laat je simpelweg in je mond uiteenvallen. Sommige supplementen zijn zelfs verkrijgbaar als gummies die je langzaam kunt opzuigen.
3. Plakken: soms kan een werkzame stof ook door de huid worden opgenomen. Dan is innemen niet meer nodig. Denk aan pleisters die worden gebruikt als ondersteuning om te stoppen met roken.

Zo kun je pillen makkelijker doorslikken

Een (grote) pil of capsule slik je makkelijker door als je je hoofd een stukje vooroverbuigt tijdens het slikken. Vooral bij capsules kan het helpen om je kin licht richting borst te bewegen tijdens het slikken. Neem een slok water, leg het tablet op je tong en slik ’m met een of twee flinke slokken water door. Drink hierna een glas water.

Vind je het lastig om grote tabletten of capsules met water in te nemen? Soms gaat het beter als je dat samen met wat yoghurt, banaan of een lepeltje appelmoes doet. Vraag van tevoren aan je drogist op apotheker of dat mag: niet alle tabletten of capsules zijn daarvoor geschikt.

Wil je een pil kleiner breken, vermalen of fijnkauwen om hem makkelijker te kunnen innemen? In de bijsluiter of gebruiksaanwijzing lees je of dat mag. Heeft de pil een coating, laat hem dan heel. Dat laagje zit er om je te beschermen tegen een (erg) vieze smaak bijvoorbeeld. Om te voorkomen dat de inhoud in aanraking komt met maagzuur. Of om ervoor te zorgen dat de pil zijn werkzame stof geleidelijk kan afgeven.

Wanneer kun je pillen het beste innemen?

Wanneer en hoe je medicijnen of supplementen het beste kunt innemen, staat duidelijk vermeld in de bijsluiter of gebruiksaanwijzing. Goed lezen dus. Over het algemeen geldt:

• Innemen met water is meestal goed. De pil wordt dan snel en makkelijk opgenomen.
• Andere vloeistoffen, zoals melk en (fruit)sap, kunnen de werkzame stoffen beïnvloeden. Check de bijsluiter of gebruiksaanwijzing.
• Vaak is het advies: ‘Tijdens de maaltijd innemen’. Veel werkzame stoffen worden namelijk beter opgenomen in combinatie met iets anders. Denk aan sommige vitaminen die alleen oplosbaar zijn in vet.

Verschillende vormen pillen

Al die opvallende kleuren en vormen van pillen líjken misschien ‘voor de leuk’, maar ze hebben een functie:

• Makkelijker slikken: een ovale, langwerpige vorm, eventueel met een gladde coating, helpt om een pil makkelijker door te slikken.
• Opnamesnelheid: een kleine pil zonder coating wordt sneller opgenomen dan een grotere pil mét coating.
• Herkenbaarheid: als je verschillende medicijnen gebruikt, helpen de vorm en kleur om ze uit elkaar te houden. Dat maakt de kans op vergissingen, die verkeerd uit kunnen pakken, kleiner.

Lees voor het gebruik altijd eerst de aanwijzingen op de verpakking.